Amerikamiunut senatorinut kongressimullu ilaasortanut Københavnimi angalaarluni kamak, pakatsineq aarlerinerlu piffissami matumani USA-mut sammitinneqartoq misigalugu nuannersimanngitsoq ersarippoq.
– Kalaallit siuttuinik taakku meeraasa qanoq ernumatiginerannik, aliasutsiginerannik kiisalu kalaallit innuttaasut tamarmik qanoq nalornitiginerannik oqaloqatiginninnerput, tikeraarnermi matumani uannut annertunerpaamik sunniivoq.
Taama senatori demokratineersoq Chris Coons, Alaskami senatori Lisa Murkowski, arlaleriarluni Kalaallit Nunaanniissimasoq, Folketingimullu ilaasortamik Inuit Ataqatigiinneersumik Aaja Chemnitzimik qanimut ikinnguteqartoq, peqatigalugu Sermitsiamit apersorneqarluni taama oqarpoq.
– Qaammatialuit matuma siorna Nuummi USA-mut akerliussutsimik takutitsisoqarpoq. Akerliussutsimik takutitsineq taanna Kalaallit Nunaata oqaluttuarisaanerani anginersaavoq. Aamma Amerikap præsidentianut. Tamanna aarlerinarpoq. Aamma maanna Nuummi USA-mut akerliussutsimik takutitsisoqarsimanera paasillugu. Tamanna aarleqqutigisorujussuuara, Lisa Murkowski oqarpoq.
Danskit sakkutuui ataqqineqartut
Chris Coons sikiimivoq imalu ilassusiilluni:
– Ullumi siusinnerusukkut danskit sakkutuuisa Irakimi Afghanistanimi nunarsuullu sinnerani Amerikamiut sakkutuui peqatigalugit sorsoqataasimasunut eqqaassutissamukarluta ataqqinninnerput takutipparput. Tamanna angalaqatigiiusunut tamatsinnut attortinnartuuvoq, tamannami Kunngeqarfiup Danmarkip ukiuni qulikkaani qanoq uatsinnut pitsaatigisumik ilumoortigisumillu iliusimaneranik eqqaasitsisuummat. Aamma maanna præsidentitta inuit aqqusinikkoorlutik USA-mut akerliussutsimik takutitsilernerannut patsisaanera. Tamanna aarlerigisupilussuuara.
Pineqartoq annertoorujussuuvoq
Senatorit marluk taakku naapertorlugit Kalaallit Nunaat Danmarkilu suli ajorsaqqajanngillat. Kongressimi suli pissaaneqarpoq, taamatullu aamma Amerikamiut innuttaasut, maanna tikillugu Kalaallit Nunaat pillugu apeqqummut suli eqqummaarippiarsimanngitsut aamma pissaaneqarput.
Mannami USA-mi ”eqqarsaatigineqarnerpaasimanngilaq”, tassanili Venezuela, Columbia, Cuba Iranilu sammineqarput. Tamannali maanna allanngoqqajaasoq, taakku marluullutik erseqqissaatigaat. Tamatuma saniatigut Amerikamiorpassuit Kalaallit Nunaannik tigusinissaq immaqa pimoorunneqanngitsoq misigisimapput. – Det Hvide Husimilli oqariartuutit amerliartuinnavinnerat ilutigalugu, amerlasuut tamanna ilumut pimoorunneqarnersoq, asulilu oqalunnerinnaannginnersoq imminnut aperisalerput, Murkowski oqarpoq, taannalu præsident Trumpip Kalaallit Nunaannik tigusinissamik kissaataa ima ilungersuunneqartigisoq, allaat partiimut sorlermulluunniit ilaasortaaneq apeqqutaatinnagu qisuariartoqartariaqarneranik isumaqarpoq.
– Manna partiimut sorlermut ilaanermit annertuneruvoq. Annertoorujussuuvoq pineqartoq, taanna oqarpoq.
Kongressimi innuttaasunilu pissaaneq
Senatorit marluk taakku naapertorlugit Kongressi præsidentitulli pissaaneqartigaaq.
Tamatuma saniatigut pissaaneq innuttaasuniittoq arajutsisimaneqassanngilaq. Murkowskip isumasiuineq Amerikamiut innuttaasa 75 procentiisa USA-p Kalaallit Nunaannik tigusiniarneranut itigartitsisoq innersuussutigaa.
– Tamannalu politikerinut sunniuttarpoq, taakkumi qinersisartut pisariaqartitaannut qisuariartarput. Kalaallit Nunaannik tigusineq nakkutilliilernerluunniit pissutissaqanngitsoq Amerikamiut amerlanersaat oqassasut isumaqarpunga, Danmarkimi suleqatigisat allat issittumi isumannaallisaaneq pillugu suleqatigineqareerput. Tamatumalu saniatigut isumannaallisaaneq annertunerulersinniarlugu Kunngeqarfik Danmark ataatsimoorluni suli suliaqarnerunissamut piumassuseqarpoq. Suleqatigiinneq tamanna siuarsartariaqarpoq allamik sanarfinani, Murkowski oqarpoq.
USA Issittumi aningaasaliinikippallaartoq
Coons naapertorlugu USA Alaskami issittumi isumannaallisaanermut kiisalu Amerikamiut-Canadamiut ukiorpassuarni suleqatigiinneranni aningaasaliinikippallaarpoq, kisimiillunilu isumannaallisaanerup annertunerulernissaanut naammassinnissinnaassuseqarnani.
– USA kanngunaannartumik Issittumi aningaasaliinikippallaarpoq. Sikusiut affaq pigaarput. Qaa NATO nunanilu avannarlerni suleqatigut peqatigalugit Issittumi isumannaallisaanermi Kalaallillu Nunaata isumannaatsuunerani qanoq aningaasaliinissamut tigussaasumik periusissiorta. Finland USA-mit Issittumi qanoq ingerlatsisoqartarneranik annertunerujussuarmik ilisimasaqarpoq. Taakku Issittumi sorsussimapput, 1280 kilometeritullu isorartussusilimmik Ruslandimut killeqarfeqarlutik. Maniguulluta Issittumi suleqatitsinnut isumasiuisariaqarpugut aqqutissamillu nassaarluta, Coons oqarpoq.
Pikititsisoqalersoq
Lisa Murkowski sikiimilluni Issittumi Siunnersuisooqatigiit aamma tassunga atatillugu ilanngunneqartariaqartut ilassutigaa, tassanimi ukiorpassuarni suleqatigiillunilu issittumi apeqqutit pillugit ikorfartoqatigiittoqareerpoq.
Senatorit marluk USA-mi præsidentip Kalaallit Nunaannik tigusiniarneranik kissaataanut pikititsisoqarnissaa qularinngilaat.
– Piffissami aggersumi Kalaallit Nunaannut Danmarkimullu sakkortuumik tapersiisoqassasoq neriuppunga, Lisa Murkowski oqarpoq.
