Paasissutissat nutaat ilisimatusartunit GEUS-imeersunit suliarineqartut qaammataasakkut assinik 10 meterisut erseqqissusilinnit tunngaveqarput. Nunap assinga nutaaq piffissap ingerlanerani sermersuup aakkiartornerata allanngorneranik paasiniaanissamut immallu qaffakkiartornissaanik naliliinissamut iluaqutaasinnaasoq, GEUS-ip nittartagaani allassimavoq.
- Atortorissaarutit pitsaanerulernikuupput, kisiannili suli ajornartorsiuteqarput, GEUS-imi pingaarnertut allaaserinnittoq, postdoc Gregor Luetzenburg oqarpoq.
- Naatsorsuineq ataavartumik tutsuiginartumillu ingerlanneqassappat inuit nalilersuineri suli aaliagiisuulluinnartarput, oqarpoq. Sumiiffiit ilaanni nunap qaavi ajornarsinnaasarput, sermeq ipertooq, ukiup qanoq ilineranik aputit aalajagersimasut sermimut atasut, taakkuuppullu inuup qanimut suliaqarnerneratsigut pitsaanerusumik nalunaarsorneqarsinnaasut.
Nunap assiliorneqarnera nutaaq naapertorlugu 2022-mi Kalaallit Nunaata sermersua 1,73 millionit kvadratkilometerinik annertussuseqarpoq, tassa Tysklandip nunataata angissusaata tallimariaataanik. Sermersuup sinaa tamarmiusoq 53.000 kilometerit missiliorlugu takissuseqarpoq, tamannalu nunarsuup kaajallanneranit takineruvoq, aamma sermersuup iluani qaarsut qaavi 19.000-init amerlanerusut nunap assiliortorneqartut, ilisimatitsissutigineqarpoq.
Aamma sermersuup assigiinngissusai nunamut aakkartut immamullu toqqaannartumik aakkartartut immap qaffakkiartorneranut pingaarutilimmik paasinissaannut pingaaruteqarput, GEUS-imi allassimavoq.
Ilisimatusartut Kalaallit Nunaata sermia 1990-ikkunni imaluunniit 2000-kkut aallartinneranni qaammataasatigut assilisat atortaraluarpaat, tamannalu ajornartorsiutaalersimavoq tassami sermersuaq taamanili annertuumik aakkiartornikuummat.
- Uuttortaanerit nutaat sermip qaavanik uuttuutinut pisoqalinikunut ataatsimoortinneqarpata, misissuinermi kukkusoqarsinnaanera ilimanaateqarpoq, Gregor Luetzenburg nassuiaavoq, nangillunilu:
- Paasissutissat nutaat tamakkua pinaveersaartinnissaannik suliarineqarput.
Paasissutissat akeqanngitsut
Paasissutissarpassuit nunap assingani nutaami atorneqartut akeqanngitsumik pissarsiarineqarsinnaapput, taamaattumillu siunissami qaammataasakkut misissuinernut sermersuarmullu silaannaallu qanoq inneranik assersuutissanut annertuunut tulluarluinnarlutik.
- Tamanna suli naammassineqanngilaq, nutaamilli najoqqutassiaavoq. Kalaallit Nunaata sermersua silap pissusaata kissakkiartornerani qanoq ineriartornersoq malinnaaviginiarlugu paasissutissat tunngaviusut nutartertariaqarpavut, GEUS-imi ilisimatusartoq oqarpoq.
Ilisimatusartut misissuinerat atuagassiami Earth System Science Data-mi saqqummersinneqaqqammerpoq.
