Taamaammat Jørgen Brønlund suli maligassiuivoq

Isigai qerissimapput misigissusaarullutillu.

Ima taartigaaq allaat sumiissusersiornissaq periarfissaanani. Pisunnissaq ajornarseriivissimavoq. Angalaqataasut marluk toqoreerput. Kisimiippoq. Taamaakkaluartoq imminut pinngitsaalilluni ingerlavoq.

Jørgen Brønlundip ullorsiutimini ullut kingulliit inuuffigisani taama allaatigai, allakkiaq taanna Issittumi pisimasut pillugit uppernarsaatit aalassannarnerpaat ilagaat.

Danmarkimiit ilisimasassarsiornermut 1906-imiit 1908-mut peqataanermigut pingaarutilimmmik inissisimaffeqarpoq. Ilisimasassarsiorneq alianartumik kinguneqarto. 29-nik ukioqarpoq.

Taassuma oqaluttuassartaa isiginnaagassiami nutaami “Piffissaq Sioqqullugu” takutinneqarpoq, tassanilu oqaluttuaq ukiut 100-t sinnerlugit pisoqaassusilik isiginnaartunut ullumikkut inuusunut misigitinneqassalluni. Isiginnaartitsisartut Klaus Geisler aamma Kuka Fleischer pingaarnertut inuttaapput.

Jørgen Brønlund kinaava? Angut taanna ukiut 100-t sinnerlugit qaangiuttut ullorsiutai aallaavigalugit suli ima ilisimaneqartigaaq, maanna oqaluttuaa isiginnaartitsissutigineqartussanngorluni?

- Kalaallit Nunaanni pinngortitamik ilisimasaqarluarlunilu misilittagaqarluarami ilisimasassarsiornermi pingaarutilimmik inissisimaffeqarpoq, Aminnguaq Dahl-Petrussen oqarpoq.

Taanna KNR-imi tusagassiortuuvoq, Bibi Nathansenilu aamma tusagassiortoq suleqatigalugu Jørgen Brønlund pillugu podcastinik nangeqattaartunik “Ajunaalernermik Nalunaarut”-mmik suliaqaqataavoq.

Nikolaj Isak Jørgen Brønlund Ilulissani decembarip 14-ianni 1877-imi inunngorpoq. Piniartup erneraa meeraanerminiillu Knud Rasmussen, Kunuunnguamik taaneqartartoq, ikinngutigalugu.

Brønlund ilisimasassarsiornerni arlalinni peqataavoq, ilaatigut 1906-imi Danmarkimiit ilisimasassarsiornermut Tunup Avannaanut.

- Siku, sila, qimussit umaniarnissarlu pillugit ilisimasaqarluarnini Danmarkimiit ilisimasassarsiornermut peqataanerani pingaaruteqarluinnarsimavoq, Aminnguaq Dahl-Petrussen oqarpoq.

Angut assigiinngitsorpassuarnik suliaqartoq

Jørgen Brønlund Nuummi ilinniarfissuarmi ajoqiitissanngorniarpoq, taamanikkut illoqarfimmi ilinniarfituaasumi.

- Pinngorartitsisuuvoq, nipilersullaqqissuullunilu, Aminnguaq Dahl-Petrussen Brønlund pillugu oqarpoq.

Atuakkani paasiniaanera, ilisimasassarsiornerit pillugit immikkut ilisimasalinnik oqaloqateqarnerit aamma Nunatta Allagaateqarfianut pulaarnerit tunngavigalugit oqaluttuarpoq.

Jørgen Brønlund tunniusimasutut inussiarnersutullu — ikinngutaalluartutut — allaatigineqarpoq. Avatangiisaalu maannamut taalliortorsuartut erinniortorsuartullu ilisimavagut.

- Ilinniarfissuarmi ilinniartut qanimut ikinngutigiipput. Ilaatigut aningaasaateqarpallaarneq ajorput, kaallutillu innartariaqartarsimallutik, quiasaartarsimappulli nikalluinnaratik, oqaluttuarpoq.

Jørgen Brønlund inuppalaartoq, pikkorissoq, ilinniarusussuseqartoq ammasuuneralu Aminnguaq Dahl-Petrussenip misissuinermini paasivaa.

- Suleqatini qallunaat quiasaakkajuttarpai, nalimisullu isigalugit. Kalaallisut ilinniartittarpai. Sapiitsuuvoq, alapernaatsoq silassorissuulluni, oqaluttuarpoq.

Aminnguaq Dahl-Petrussenip misissuinermini maluginiagaasa ilagaat Jørgen Brønlundip ikinngutaasalu imminnut quiasaartarnerat.

- Anguterpassuit ulapillutillu timersortuupput. Timersortarput, arpattarput, paasarput aalarusaaginnavittuullutik, Aminnguaq Dahl-Petrussen oqaluttuarpoq.

Brønlund titartaallaqqillunilu qimminik nuannarisaqartuuvoq ilisimasassarsiortunullu ilaanissaa kissaatigineqarluni.

Aminnguaq Dahl-Petrussenip 2026-miit isiginnittaariaaseq aallaavigalugu misissuisimalluni naqissuserpaa.

- Imaassinnaasoq uniorluinnaringa, oqarpoq

Podcastimut misissuinerminni Jørgen Brønlundip silarsuaanut pulaniarsimapput: Ilaatigut atisai pisoqqat Nunatta Katersugaasiviani misissorpaat, Nuutoqqami najugarisimasaa pulaarlugu, atuarfitoqaa takuniarlugu tamatumanngalu isikkivia misigisimallugit.

Pitsaanerpaat ilaanniittoq

Aminnguaq Dahl-Petrussen Brønlund sooq ullumikkut suli pingaaruteqarnersoq aperineqarami, oqaluttuassartaa pisoqalinngisaannassasoq oqarpoq.

- Taamanikkut pikkorissunut ilaavoq kalaallillu ilinniarsimasut siulliit ilagalugu. Aammali ikinngutaalluartuuvoq. Danmarkimiit ilisimasassarsiornermi peqataasimanngitsuuppat taamatut eqqaamaneqarsimassanngikkaluarpoq, oqarpoq.

Jørgen Brønlundip oqaluttuassartaa oqaluttuareqqinneqartuaannarsinnaavoq. Ullorsiutaata soqutiginaatai aannganngisaannassapput, inuillu amerlanersaasa ornissinnaanngisaanni toquvoq — Tunup avannaani 1907-imi qaarusummi.

- Oqaluttuarineqarsinnaajuaannarpoq, sumiluunniit qaqugukkulluunniit. Inuttut qanoq ittuunera takorlooruminarpoq, inuuneranut suliaanullu uppernarsaatissaqarpugut, uppernarsaatit puigunngisaannagassat, Aminnguaq Dahl-Petrussen oqarpoq.

Kinguaariit akimorlugit

Jørgen Brønlundimik oqaluttuaq inersimasuinnarnit soqutigineqanngilaq, ernerma aqqaneq-marlunnik ukiullip taanna ilisimasassarsiorneralu pissanganartoq qangali soqutigisarai.

- Tupinnarpoq kisimiilluni ingerlasinnaammat, allaat issikkaluartoq taartumi isigisaqarpiarsinnaanani, oqarpoq.

Ingammik Brønlundip ullorsiutaa soqutiginartippaa, tassanilu inuuinnarumalluni akiuuttuarnera aammali quiasaartarnera ilisimasassarsiortullu allat ikinngutigilluarneri atuarneqarsinnaapput.

- Isumaqarpunga oqaluttuaq nuannaartunartoq, silatuujullunilu sapiitsuullunilu quiasaartuummat. Qimmillu pikkoriffigalugit, qungujulluni nangippoq.

Jørgen Brønlundip oqaluttuarisaanera ukiut 100-t sinnerlugit qaangiutereersoq suli oqaluttuarineqartarpoq. Sapiissusia, alapernaannera inussiarnerneralu pillugit suli ullumikkut ilikkagaqarfigisinnaavarput — oqaluttuarisaanermi inuttut inuttullu nersorneqarsinnaasutut nuannaartunartutut sanillersuussinnaasutullu.

Ullorsiutinit isiginnaartitsissummut, ilisimatusartut allagaatinik katersugaasiviinit atuartartunut inuusuttunut, soorlu ernerma pisimaneratut ittunut, Brønlundip allaat pissutsini ilungersunarnerpaani ikinngutigiinneq, ilisimasaqarneq sapiissuserlu pingaaruteqarsinnaasut eqqaasittarpaatigut.

Nunatta oqaluttuarisaaneranut ilaaginnarani aammattaaq inuup ataasiinnaap nukiisa kinaassusiatalu kinguaariinnut qanoq maligassiuisinnaatigineranut takussutissaavoq.