Angerlarsimaffiup avataanut siornatigut inissinneqarsimasut sinnerlugit oqaaseqartarusuttut

Misilittakkanik tusarneqarajunngitsunik ataatsimoorluni katersinissamik kissaateqarnermit aallartippoq - meeraanerup ilarujussuani meeqqat angerlarsimaffianniissimasut misilittagaannik katersilluni.

Sofie Thomassen aamma Elias Nielsen angerlarsimaffiup avataanut inissinneqarsimanerminnik misilittagaqarput. Taakku ullumikkut suliniummi Safe Harbour-imi peqataapput (nunani tamalaani suliniut, angerlarsimaffiup avataanut inissinneqartartunik ikilisinneqarnissaannik siunertaqartoq), tamatumani Nunatsinni angerlarsimaffiup avataanut inissinneqartarsimasut peqatigiiffiannik pilersitsinissaq sulissutigineqarluni. Taakkununnga peqatigiiffimmik pilersitsinissaq kisimi pineqanngilaq, kisiannili misilittakkat pimoorunneqarnissaat aamma – iluaqutaasumik atorneqarsinnaanissaannut – inissaqartitsinissaq pineqarpoq. 

Immikkoortunik marlunnik anguniagassaqarpoq. Peqatigiiffik ataatsimoorfiullunilu siornatigut angerlarsimaffiup avataanut inissinneqarsimasut naapittarfigisassavaat, misilittakkanik avitseqatigiiffiusarsinnaassalluni inersimasunngornissamullu tapersersoqatigiiffiusinnaassalluni. Aammali soqutigisaqaqatigiiffittut peqatigiiffittut angerlarsimaffiup avataanut inissiisarnerit isumaginninnikkullu suliniutit pillugit politikikkut oqallinnernut peqataasinnaasassalluni.

- Angerlarsimaffiup avataanut inissinneqarsimasut misilittagaat ilisimasaallu katersorniarpavut. Amerlasuut uppernarsarneqarsimanngisaannartunik tusarneqarsimanngisaannartunillu misigisaqartarsimapput. Tamakku inissaqartikkusuppavut, Sofie Thomassen oqarpoq, taanna Ilisimatusarfimmi isumaginninnermut siunnersortinngorniarluni ilinniartuuvoq, Ilisimatusarfimmilu Issittumi Atugarissaarneq pillugu Ilisimatusarfimmut attuumassuteqarluni.

Aammattaaq toqqissisimanartumik naapittarfiliorniarput, tamatumani inuunermi ajornartorsiutit nuannersullu ammasumik oqaloqatigiissutigineqarsinnaasassallutik.

- Inuit amerlaqisut misigisimasaminnik avitseqatissaqarneq ajorput. Tarrarsorfigineqarsinnaasumik tapersersoqatigiiffiusinnaasumillu pilersitserusuppugut - aamma inersimasunut, Elias Nielsen Nuuk Transportimi eqqagassanik isumaginnittutut sulisoq oqarpoq.

Siunissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu, peqatigiiffik inuiaqatigiinni oqallinnermi nipitut aalajangersimasutut inississinnaassasoq neriuutigaat – ilaatigut tusarniaanernut akissuteqartarnikkut, politikerinik oqaloqateqartarnikkut aamma immikkut ilisimasalinnik suleqateqartarnikkut. Tamatumani anguniagaassalluni siornatigut angerlarsimaffiup avataanut inissinneqarsimasut misilittagaat nammineq inuttut oqaluttuarineqaannaratik, aalajangiinissanut nutaanut tunngavigineqarsinnaasarnissaat.

Misilittakkanik ilisimasanillu katersivik

Pilersaarutit pingaarnersaat tassaavoq ilisimasanut toqqorsivimmik pilersitsinissaq. Tamatumani angerlarsimaffiup avataanut siornatigut inissinneqarsimasut misigisimasaminnik avitseqatigiissinnaassallutik — namminneq inuttut misigisimasaminnik oqaluttuaannaratik, aammali angerlarsimaffiup avataanut inissinneqarnissaq sioqqullugu ilisimasanik, meeqqanut angerlarsimaffimmiinnerup nalaani tamatumalu kingorna pisimasunik aaqqissuussaasumik ilisimasaqalersitsisussanik.

Tamatumani siunertarineqassalluni meeqqat angerlarsimaffianniinnermit misilittakkanik, kommunimik ataatsimeeqateqarnermit aamma inersimasumut ikaarsaarnermi misilittakkanik katersinissaq, taamaalineranimi inuusuttut attaveqarfigisinnaasaminnik amigaateqalersarmata.

- Angerlarsimaffiup avataani peroriartornerup tamatumalu kingorna inersimasutut kisimiittunngornerup qanoq innera tamakkiisumik ilisimaneqanngilaq, Elias Nielsen nassuiaavoq, erseqqissarlugulu meeqqat angerlarsimaffiannit inersimasutut inuunermut ikaarsaariarneq tassanngaannaq pisinnaasarmat naammattumillu tapersersorneqartanngimmat. 

Imalu nangilluni:

- Tassanngaannartumik kisimiittoqalersarpoq, namminerlu isumagineqartariaqarlutik inissarsiornissaq, aningaasaqarneq, ilinniagaqarnissaq inunnullu allanut attaveqarnissaq. Tamanna allanngornerujussuarmik nassataqarsinnaasarpoq. Misilittakkat avitseqatigiissutigisinnaagutsigik ammasumillu oqaloqatigiissutigigutsigik immaqa ikaarsaariarnissaq allanut ajornannginnerulersissinnaavarput, – aamma sutigut pitsanngorsaasariaqarnersugut takutissavarput.

Taamaattumik ilisimasanik katersivik tapersersuillunilu uppernarsaatissanik katersiviussaaq. Angerlarsimaffiup avataanut siornatigut inissinneqarsimasut imminnut tarrarsorfigisinnaanissaannut periarfississavai, aammali misilittakkanik ataatsimoortunik tunngaviliissalluni oqartussaasunut politikerinullu oqaloqateqarnermi atorneqarsinnaasussanik.

- Inunnik isumaginninnermut tunngasuni malittarisassat nutaat allannguutilluunniit pilersinneqaraangata, inuit pineqartut tusarnaarneqartariaqarput, Sofie Thomassen isumaqarpoq.

Taamaattumik peqatigiiffik tusarniaasarnernut aalajangersimasumik peqataasarusuppoq, inatsisissatut siunnersuutit kommunillu suliniutaat saqqummiunneqaraangata akissuteqarsinnaallunilu isummersorsinnaasassalluni.

- Angerlarsimaffiup avataanut siornatigut inissinneqarsimasut misilittagaat nammineq inuttut oqaluttuarineqaannaratik aalajangiinerni tunngavigineqartarnissaat qulakkeerusupparput, nangilluni oqarpoq.

Danmarkimit isumassarsiorneq

Peqatigiiffimmik pilersitsiniarnerminni Danmarkimi peqatigiiffik assingusumik suliaqartoq, angerlarsimaffiup avataanut siornatigut inissinneqartarsimasut pisinnaatitaaffiinik suliniuteqartartoq, isumassarsiorfigisimavaat.

- Qanoq aaqqissuussaasimanerat misissorsimavarput, aallartitsiniarnitsinnilu siunnersorneqartarnissatsinnik isumaqatigiissuteqarfigalugit.

Peqatigiiffimmik pilersitsiniarnerminni Danmarkimi peqatigiiffik assingusumik suliaqartoq, angerlarsimaffiup avataanut siornatigut inissinneqartarsimasut pisinnaatitaaffiinik suliniuteqartartoq, isumassarsiorfigisimavaat.

- Qanoq aaqqissuussaasimanerat misissorsimavarput, aallartitsiniarnitsinnilu siunnersorneqartarnissatsinnik isumaqatigiissuteqarfigalugit. Suut eqqumaffigissavavut? Kukkunerit suut pinngitsoorsinnaassavavut? Elias Nielsen oqaluttuarpoq.

Tamatumunnga peqatigitillugu aammattaaq UNICEF Kalaallit Nunaannit siunnersorneqartarlutillu tapersersorneqarput, ilaatigut apeqqutini allaffissornermut aaqqissuussaanermillu ineriartortitsinermut tunngasunik.

- Tamakkuninnga kisimiilluta ingerlatsiniarsarinnginnitsinnut pingaaruteqartorujussuuvoq, Sofie Thomassen oqarpoq.

Kanngusunnermut akiuiniarneq 

Elias Nielsenimut suliniut aamma nammineq kajumissuseqarnermut tunngassuteqarpoq.

- Angerlarsimaffiup avataanut inissinneqarsimanermut atatillugu pitsaanngitsumik isiginnittarneq unitsikkusukkakku. Tamanna kanngugineqartariaqanngilaq, oqarpoq.

Taanna isumaqarpoq, angerlartsimaffiup avataanut inissinneqarsimasut amerlasuut misigisimasaminnik oqaasinngortitsinissartik ajornakusoortittaraat — pisariaqartitsinerminnilu ikiortissarsiornissartik ajornakusoortittarlugu.

Piffissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu, peqatigiiffiup ikiortissarsiorsinnaanissamut periarfissaqalernissaa neriuutigaat, assersuutigalugu aningaasassaqarpat tarnip pissusianik ilisimasalinnik suleqateqarnissamut.

- Aningaasaliissuteqartoqarpat immaqa isumasioqatigiissiitsisinnaassaagut, ataatsimoortitsisinnaassalluta siunnersorneqarnissamillu neqerooruteqarsinnaassalluta. Kisianni alloriarnerit ataasiakkaarlugit alloriartassaagut, Sofie Thomassen oqarpoq.

Siunniunneqartut erinitsajuinnissarlu 

Peqatigiiffik pisortatigoortumik nalunaarutigineqartinnagu malittarisassat piareersarneqartussaapput pilersitsillunilu ataatsimeersuartoqareersimassalluni. Taaguutissaa ilisarnaatissaalu kingusinnerusukkut suliarineqassapput.

Peqatigiiffiup 2026-p ingerlanerani pilersinneqarnissaa anguniarneqarpoq.

- Pingaarnerpaavoq ataqatigiissumik pilersitsisoqarnissaa, tassani misigisat kisimiittuunngitsut, oqarpoq Elias Nielsen.

- Ataatsimoorfissamik pilersitsinissaq uatsinnut pingaarnerpaavoq, misigisimasammi kisermaallugit piginagit oqaluttuarineqartariaqarmata, Elias Nielsen oqarpoq.

Marluullutik erseqqissarpaat suliniut inunnik ataasiakkaanik isornartorsiuinertut isiginagu, aaqqissuussaanerulli pitsaanerulersinnissaanut iluaqutissatut isigigitsik.

- Misilittakkavut iluaqutaasumik atorusuppavut. Kinguaariinnilu tulliuttuni angerlarsimaffiup avataanut inissinneqartartunut ajornannginnerulersitsisinnaagutta tamanna silatusaarnerussaaq, Sofie Thomassen oqarpoq.

Suliniut Safe Harbour suli aallarnisarneqarpoq, Sofie Thomassenilli Elias Nielsenillu anguniagaat ersarippoq: Siornatigut angerlarsimaffiup avataanut inissinneqarsimasut politikikkut aalajangiiffigiinnarneqartassanngillat — aammali ilusilersueqataasariarput.