Grønlandsbankenip 2025-mut ukiumoortumik nalunaarusiaani immikkoortoq ataaseq USA-p Kalaallit Nunaannut tatisisimanera pissutigalugu nunat politikkikkut soqutigisaannut tunngatillugu aningaasaliissutinut atorneqarsimavoq, tamannalu „innuttaasuni amerlasuuni nalorninermik siooranermillu kinguneqarpoq“.
Kalaallit Nunaata pissutsit atugai nutaat ajortuinnaanngillat. Ukiumili kingullermi inuiaqatigiit aningaasaqarneranni ineriartorneq qimerloorutsigu aamma iluaqutissartaqarput.
Isumannaallisaanermut politikkikkut pissanganartorsiornerit
- Nunat tamalaat soqutiginninnerat Kalaallit Nunaata inissisimaffianit, isumannaallisaanermut politikkimut pingaaruteqarneranit pisuussutinillu pingaarutilinnik pissarsisinnaaneranit aallaaveqarpoq. Ineriartornermi nunap immikkoortuini politikki aningaasaliinernut suleqateqarnermullu tunngaannanngitsoq aammali isumannaallisaanermut politikkimi ilungersunartunik unammillernartoqartoq erseqqissarneqarpoq, tassanilu Kalaallit Nunaata inissisimaffia qitiusumik inissisimasoq misissuinermi allassimavoq, 2025-milu pisoq ”kalaallit inuiaqatigiivinut aningaasaqarnerannillu pingaaruteqartunik isumaqatigiissutinik aningaasaliinernillu arlalissuarnik kinguneqarsimasoq” ilanngullugu oqaatigineqarpoq.
Danmarkimik 2025-mi suleqateqarnerup kingunerisaanik illersornissamut, upalungaarsimanermut attaveqaqatigiinnermullu tunngasuni aalajangertoqarsimallunilu aningaasaliisoqartoq aningaaseriviup maluginiarpaa:
- Sakkutuut aaqqissuussaanerannik ineriartortitsineq, atortorissaarutit nutaat aamma aaqqissuussinerit ilanngullugit, najukkami suliniuteqartitsillunilu suliffissaqartitsivoq, tamatumalu saniatigut marloqiusamik atuisinnaanermut periarfissaqalersitsisarpoq, matumani aningaasaliissutit aamma sakkutuujunngitsunut, soorlu upalungaarsimanermut, assartuinermut ujaasinermullu annaassiniarnermullu, iluaqutaasinnaapput.
Suleqatigilluarsinnaasat
EU-p nunallu ilaasortaasut suleqataasutut pingaaruteqartutut inissittarnerat aningaaseriviup aamma maluginiarpaa, tamannalu nunap iluaqutigisinnaavaa.
- EU-p peqataanera ilaatigut aatsitassanut, attaveqarnermut ilisimasanillu ineriartortitsinermut tunngassuteqartoq aamma suliniutinut Kalaallit Nunaanni piviusunngortikkuminaatsunut navianaatit annikillisinniarlugit iluaqutaasinnaavoq. Nunat assigiinngitsut akornanni politikkikkut peqataaneq taamaattoq, aningaasartuutit avammut tunisinermi isertitaniluunniit kisiisa naatsorsuunneqaratik, aammali piginnaasanik nukittorsaalluni ingerlatsinerullu patajaallisinneqarnerani, aningaasaliinissamut kajumississutaasinnaavoq, misissuinermi erseqqissarneqarpoq.
Iluaqutaasut
Aningaasaliissutit ataasiakkaat inuiaqatigiinnut aningaasatigut iluaqutaanerat ataavartumik ajunngitsunillu kinguneqarsinnaasoq oqaatigineqarportaaq.
- Piareersarluarneruneq, ujaasisinnaaneruneq annaassiniarnerullu pitsanngorsarneqarnera, angallannikkut attaveqaatit patajaallisimanerat innuttaasunut, inuussutissarsiortunut inuiaqatigiinnullu iluaqutaapput. Taamatuttaaq nunani tamalaanii politikkikkut tunniusimaneq aaqqissuussaanikkut unammillernarsinnaasumik pinngitsoortitsinermut iluaqutaasinnaasoq oqaatigineqarpoq.
Taamaammat “Kalaallit Nunaata nunarsuarmi politikkikkut inissisimaffia inuiaqatigiit aningaasaqarneranni innuttaasunullu qanittumi naleqarnerulernissamut periarfissaqartoq” Grønlandsbanken isumaqarpoq.
Periarfissaq
- Periarfissaq tamanna nammineerluni piviusunngorneq ajorpoq, aningaasaliinerilli inuiaqatigiit siunissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu piginnaasanik, suliffissanik atugarissaarnissamillu pisariaqartitaannut naapertuuttariaqarput. Tamatumunnga atatillugu nunat politikkikkut soqutigisaat eqqumaffigigaanni silatusaartumillu atoraanni Kalaallit Nunaata aningaasaqarnikkut inuiaqatigiinnilu ineriartorneranut pingaaruteqartumik ilasaataasinnaavoq, piffissami erloqinartorsiorfiusumi inerniliineq qiimmaallannartoq taama nipeqarpoq.
