Taatsi Berthelsenip eqqarsaatimigut eqqissisimajuaannanngitsup imaatigut angalaneq eqqissinarisarpaa

Taatsi Berthelsenip oqaatsit uku qamuuna allanngortitsilluinnartut 2023-mi novembarimi tusarpai :

- Immaqa ADHD-qarputit.

Ikinngutigilluagaasa ilaat sulinerminut atatillugu tamakkuninnga suliaqartoq namminerlu ADHD-mik nappaateqartoq taama oqarpoq.

- Aallaqqaammut tupaallaqaanga. Eqqarsaatigillualerakkuli ilumoorsinnaasoq paasivara, Taatsi Berthelsen oqarpoq.

Taatsi Berthelsen ukiut marluk sinnilaarlugit matuma siorna inuunermini aatsaat taama ulapitsigaaq. Greenland Explorerimi takornariartitsinermik aamma angalatitsivimmik Explore Greenlandimik ingerlatsinermi saniatigut Nuummi errorsisarfeqarlunilu neriniartarfimmik ammaaleruttorpoq.

- Ullaakkut arfineq-marluniit unnukkut aqqarngup tungaanut sulisarpunga, taanna oqaluttuarpoq.

Piffissaq ilaatigut nuannerluinnaraluartoq Taatsi Berthelsenip imminut naalakkersinnaaneq timimilu qasuersaartinnissaminik pisariaqartitsinini ilungersuutigai.

Tamatuma kingunerisaanik ullut ilaanni siniffimminit makissinnaanngingajattarpoq.

- Taava toquusaqqasarpunga, taanna oqarpoq.

Taatsi Berthelsenip ADHD-mik nappaateqarneranik isumaliutersuut uppernarsiniarlugu ikinngutaata ADHD-mut nakorsaatiminik neqeroorfigaa. Sungaartuuvoq, taanna eqqaasarsorpoq.

Aqaguani ataatsimiinnernut pingaarutilinnut arlalinnut peqataareernermi kingorna iinissaanut toqqorpaa.

Ikinngutaami kukkusimappat, ADHD-qaranilu nakorsaat pissutigalugu isumatsangaaleruni, Taatsi Berthelsen eqqarsarpoq.

Ulloq taanna suliffimmini naggammik ataatsimeereerluni iniminut apuukkami iisartagaq iivaa. Akunnerit marluk qaangiummata aatsaat susoqarpoq.

Pisoq sakkortunngilaq — akerlianilli.

- Nalaasaarfimmi issiavunga. Nipilersuutinik tusarnaarnangalu, isiginnaarut isiginnaarnagulu oqarasuaatiga angallattagaq passutinngilara. Eqqissisimaaginnarpunga, taanna oqaluttuarpoq.

- Taava qiarsuaarpunga.

Taatsi Berthelsen aatsaavissuaq eqqarsaatimigut eqqissivoq.

- Misigissuseq tamanna puigunngisaannarpara.

Atuarnani umiatsiarusunnerusoq

Taatsiannguaq Berthelsenip — imaluunniit kikkut tamarmik taaguutigisaattut Taatsimik taaneqartartup — allanit allaanerunini ilisimajuaannarsimavaa.

Nuummi 1987-imi decembarip 18-ianni inunngorpoq. Marlunnik ukioqartoq angajoqqaavi avipput, kingornalu angajuni anaananilu Uummannamut – anaanami illoqarfianut – nuupput.

Tassani ukiunerani sikumi piniariartarput. Angajuata nuannarivallaanngikkaa, Taatsip nuannarersuataarpaa - qimussit sanianni kajumissuseqaqaluni arpattarluni eqqaamavaa.

- Inuuneq nuannernerusinnaanngilaq, taanna oqaluttuarpoq.

Taatsi Berthelsenip najaa Uummannami inunngorpoq. Kingorna ilaqutariit Nuummut utermata imaatigut angalaartarneq unitsinneqarpoq. Ilaqutariit umiatsiaqanngillat – taamanilu Taatsi Berthelsenip arfineq-marlunnik ukiullip umiatsiallit tamaasa sinngagisarpai.

- Umiatsiamik angalaarusuttaqaanga, taanna oqarpoq.

Nammineq umiatsiarsinissani namminersortunngorlunilu aalisartunngornissani piniartunngornissanilu takorloortarpai.

- Immamiinneq soqutiginerusimagunarpara. Taamanikkut aalisartoqartarlunilu piniartoqartarpoq, taanna oqaluttuarpoq.

Taatsi Berthelsenip angajoqqaavi avinnikuugaluarlutik tapersersuiuaannartut oqaatigaa. Ilinniagaqassasorli kissaatigaat.

Akulliliap ilinniarnertuunngorniarfik parnaarussivittut ajornerpaatut isigisarpaa.

- Atuarneq qatsulluinnarpara – atuanngitsooqattaartarlungalu umiarsualivimmi suliinnartarpunga, taanna oqaluttuarpoq.

Taatsi Berthelsen 16-it missaannik ukioqarluni ilinniagaqarnissaminut pissutissaqarnani — aalisartunnguinnarsinnaalluni — oqarmat angajoqqaavisa allamik periarfissippaat.

Siullermik umiarsuarmi atuarfiusumi Danmarkimi atualerpoq, tamatumalu kingorna - angajoqqaami kajumissaarinerat malillugu - Royal Arctic Linemi umiarsuarmi maskiinalerisutut ilinnialerpoq.

Ukiuni pingasuni ilinniarpoq, tassanilu maskiinalerisunut ilaattut maskiinaqarfimmiilluni umiarsuaq iluarsaallugulu aserfallatsaaliortarpaa.

- Sakkortuvoq, Taatsi Berthelsen oqaluttuarpoq. Ullut tamaasa talii uuliaannaasarput – niaqualu tamarmi qernertuinnaasarpoq.

Suliffilli aqqutigalugu kissaatiginerpaasaminukartarpoq: imaanut.

Takornariartitsineq umiarsuatoqqamik aallartippoq

Royal Arctic Linep umiarsuaataanik assartuutinik aappaluttumik qaqortumillu qalipaatilinnik Kalaallit Nunaata sineriaa tamaat ingerlaarlugu angalasarpoq. Qaanaamit Tunup avannaanut.

- Ipertujuaannarnerali qatsuppara.

Taatsi Berthelsen maskiinaqarfimmi qasulluinnarluni umiartortassanngikkuni aquttarfimmiittussaalluni paasivaa.

Ukiualuit Danmarkimi umiarotrnermik ilinniarfimmi Marstalimiittumi ilinniareerluni aquttunngorpoq.

- Suliffitsialaavoq, taanna eqqaamasalersaarpoq.

Sapaatit-akunneri arlallit umiartortarnerup ajunngequtaasa ilaat tassaavoq sivisuumik aamma angerlarsimasarneq.

Taatsi Berthelsen kiisami umiatsiaaqqamik pisinissaminut nammattunik katersisimavoq, sulinngiffeqarnermilu annersaa Royal Greenlandimut tunisartakkaminik saarullinniarluni angalasarpoq.

- Immami angalaneq nuannaraara, namminersornissaralu suli takorloorpara. Sulerissanersunga apeqqutaaginnarpoq, taanna oqaluttuarpoq.

Isumassarsiarpassuaqarpoq. Atisaarniarfeqalernissamiit taxartartunngornermut.

Taanna takornarianik angallassinermi ikiuussinnaanersoq ikinngutaasa ilaata ullut ilaanni aperaa. Taatsi Berthelsenilu akuersivoq.

- Angerlarsimagaangama tamaarsortarpunga. Ullut tamangajaasa umiatsiartarpunga — taamatullu inuuneq nuannarineruleriartuinnarlugu; nammineq aalisarlunga takornariallu angallallugit, taanna oqaluttuarpoq.

Maannakkut namminersortutut inuussutissarsiuteqassaguni marlunnik periarfissaqarpoq: aalisartutut inuuniuteqalersinnaavoq imaluunniit inuuniutigalugu takornarialerisuusinnaavoq.

Umiarsuatoqaq 2019-imi tuniniarneqarmat toqqaassunneqarpoq. ‘Kisaq’-mik taaguuteqarpoq.

Taassuma piginnittua Nuummi umiarsualivimmut takuniaaqatigiartorpaa, sivitsunngitsorlu ikinngutiminit sianerfigineqarpoq — tassa Taatsi Berthelsenip ikinngutaa taanna sulinngiffeqarnermini takornarianik angallassissuttagaa.

Taatsi Berthelsen Kisaq pisiariniarlugu soqutiginnittoq ikinngutaata tusarsimavaa, aperaalu piseqatigisinnaanerlugu.

- Greenland Explorer taamatut aallartippoq.

COVID-19 puulukimerngillu siatat

Namminersorluni takornarialerisutut aallartinneq sakkortuvoq. Suleqatigiit Kisamik pisineq 2020-mi marsip aallaqqaataani atsiorpaat.

Taatsi Berthelsenip ukiuni 14-ini Royal Arctic Linemi sulisimanini naggasermagu ullut 16-it qaangiummata Kalaallit Nunaanni coronavirusimik tunillatsittoqaqqaarpoq.

Sapaatit-akunnerini qaammatinilu tulliuttuni nuna nunarsuarlu tamarmi matuneqarpoq.

- Takornarianik nunanit allaneersunik angallassisarnissaq takorloortarnikuuara, kisiannili nunaqavissut angallattariaqalerpakka. Tamanna aamma nuannersorujussuuvoq, taamaattussatulli eqqarsaatigisimanngilara, Taatsi Berthelsen oqarpoq.

Takornarianik ungasissumut angallassisarusuppoq. Nuuk qimallugu Qeqertarsuup Tunuanut avannarpasinnerusumullu – imaluunniit Kujataanut.

COVID-19-illi nunarsuaq tamakkerlugu angalasoqarsinnaajunnaartitsinera pissutigalugu Taatsi Berthelsen Nuup eqqaani angallassineq naammagiinnartariaqarpaa.

- Aallaqqaammut sapaatip-akunneranut arlaleriarlutik Sermitsiaq kaajallallugu ilaatigut ‘puulukimerngit siatat persilllelimmik miseqqikkat’ sassaalliutigalugit umiarsuarmik angalatitsisarnerit neqeroorutigaat, taanna oqaluttuarpoq.

- Ajoq! Suli sunnerneqaatigeqaara. Puulukimerngit siatat suli neriumanngilakka, oqarpoq nipituumillu illarluni.

COVID-19-ili naassaanngitsumik atuutinngilaq. Nunarsuaq nunarpullu ammarput - takornariaqaqqilerporlu.

2022-mi ukiuugaa takornarianik sisorariartunik Maniitsup eqqaani angallassipput. Greenland Explorerilu 2023-mi aamma aasaanerani sivisunerusumik angallassisalerpoq.

- Tassanngaanniit takornarissanik angallassisarneq pimoorutilerparput.

Millionilikkuutaat milliardilikkuutaallu takorluugarinngikkai

Taatsi Berthelsenip ikinngutimi ADHD-mut nakorsaataanik novembarimi 2023-mi iisereernermi aqaguani misissortinniarluni nakorsamut sianerpoq.

Taamanili utaqqisut allattorsimaffianniilerpunga, taanna oqaluttuarpoq.

Ulluni ulapaarfiusuni ADHD maluginerpaasarpaa. Suliassat sorliit aallartissanerlugit suullu unitsissanerlugit aalajangeruminaatsittarpaa.

Ulloq tamaat pilersaarutigisimasaminit allaanerulluinnartunik sammisaqartarnera nalinginnaasuuvoq.

- Ilaannikkut angerlaraangama imminut ima aperisarpunga: susoqariataartoruna?

Taatsi Berthelsen oqaluttuarnermini illalaartarpoq — kisiannili tissinanngilaq. Ullut ilaanni immaqa nappaateqartutut aalajangiiffigineqartussaagaluarluni nammineq akisussaaffigalugu nakorsaatinik tuniniakkanik pisiniarluni aalajangerpoq.

- Taamaaliortoqaqqusaanngilarmi. Ikiaroornartuuppummi, taanna oqarpoq.

Nakorsaatilli ilinnut iluaqutaappat?

- Aap, iluaqutaaqaat.

Taatsi Berthelsenip, maanna 38-nik ukiullip, inuunini qanoq ingerlassanersoq takorloorniaraluaraangamiuk ajornartittarpaa.

- Naluara, taanna akivoq.

Ukiualuit matuma siornatigutut neriniartarfiuteqarunnaarlunilu errorsisarfiuteqarunnaarnikuuvoq. Suli ulapippoq, kisianni taamaakkaluartoq takornarialerinermi suliffeqarfiutini kisiisa ukkatarisussaavai.

Taamatupajaaq. Piffissamimi umiartorpallaanngiffimmini Greenland Excursions-imi bussertuusarlunilu Nuuk Water Taximi takornarianik angallassisarpoq.

- Allaffimmi sulisinnaanngilanga, nassuiaavoq qungujullunilu.

Sapaatilli-akunnerisali naanerini sapinngisaminik sulinngiffeqarniartarpoq.

Taatsi Berthelsenip millionilikkuutaat milliardilikkuutaallu takorluunngilai - toqqissisimasumilli nuannersumillu inuuneq, umiartornissamut kiisalu ikinngutit ilaquttallu ilaginissaannut piffissaqarnissaq.

- Ilaannikkut sooq Royal Arctic Linemi aquttuuginnarsimannginnerlunga eqqarsartarpunga, taanna oqarpoq.

Suliffimmi pitsaallunilu toqqissisimanarpoq – ukiunili 30-ni taakkuinnaaviit suliarissagaanni susassaaleqinarluinnarsimassaaq, inerniliivoq.

Piffissami sivisuumi ataasiinnarmik suliaqarsinnaannginnini ADHD-minut attuumassuteqarnersoq eqqarsaatigikulasarpaa.

- Ilimanarpoq, taanna oqarpoq.