Umiatsiaararsortumiit pissaanilimmut: Pele Blytmann suniarpa?

Pele Blytmann assiliisumit assilitissalluni allaffimmi angisuup igalaavata saani silammut saalluni inissinniarsarivoq.Tusagassiortunik assiliisunillu avatangiiseqanngisaannarsimagami manngertisimalaarlunilu sungiusimanngikkaa malunnarpoq, aperineqaramili aqiliallariasaarpoq.

Itinngusarpiit? 

- Soorunami, Pele Blytmann suli silammut isigiutigaluni illarlunilu oqarpoq. 

60-inik ukiulik Pele Blytmann imaani inuussutissarsiuteqartuaannartuugami aallarusulluni itinngusarnera tupinnarpallaanngilaq. 

- Meeraaninniit inuunera tamaat aalisartutut inuussutissarsiut sammivara.

Siullermik inuusuttuaraalluni Ilulissani pujortuleeqqamik qaleralinniani inuttaavoq, kingorna avataasiutini ukiuni qulini raajarniani inuttaalluni. 

1995-imiillu siorna oktobarimi qinigaanissani tikillugu, tassa ukiuni 30-ni, umiatsiaararsortuulluni. Avatangiiseq qimallugu allaffimmi maanna ulluinnaqalernikuuvoq.   

Peleuna kina?

Tusagassiortutut suliaqalinnginnermi apersuinnginnermilu misissuineq nalinginnaasuuvoq. Pele Blytmannili pillugu nittartakkatigut ujaasigaanni siulittaasunngorneranit allaaserisat ikittuinnaat nassaassaapput. 

- Nuimasuunngilanga, Pele Blytmann naatsumik nassuiaalluni taama oqarpoq.

Pele Blytmann qatanngutigiinni arfineq-marluusuni kingulliliavissuuvoq. Anaanaatami 42-nik ukioqarluni ataataalu 60-inik ukioqarluni kingulliliaraat. 

Sulisartukkormiuni peroraluarluni imaani inuussutissarsiortuujuarnikuuvoq. 

Sooruna aalisartunngornikuusutit? 

- Naluara, ataatagigaluara sulisartuuvoq. Meeraallunga utoqqarnit allanit ilaserineqartarnikuuvunga, taamani aalisaataannarnik saarullinniartunik. Taakkua tunngaviliisuugunarput imaani inuussutissarsiornermut saannissannut, Pele oqaluttuarpoq. 

Nunamut qaqisaraluarpoq, imaanulli uteqqittuaannarluni 

Pele pujortuleeqqani raajarniartuugallarami angallatip initaani qalipaammik uulialimmik qalipaatilluni najuussuisoorami anersaartorniarnikkut ajoquteqalerpoq, nakorsamillu angalaqqusaajunnaarluni. 

Angalaqqusaajunnaarami Ilulissani aalisakkerivimmi sulilerpoq. Suliffimmini atangaanngilaq, sulitillunimi aalisartut tikittut aallartullu isigileraangamigit erloqisarsimaqaaq. 

- Kiffaanngissuseqarlunga suliaq taanna suliarisarakku, nalunaaquttamik naalagaqarnanga. Qaammatit marluinnaat sulivunga.

- 2008-mi taxaatitaarama nunamut qaqiniarlunga aamma aalajangernikuugaluarpunga. Ukiukkut taxartarpunga, upernariartuleraangat noqissinnaajunnaartarama imaanut uteqqiinnartarpunga, Pele oqaluttuarpoq. 

Kattuffilerinermik misilittagaqarani siulittaasunngortoq 

Nunatsinni aalisartut piniartullu kattuffianni annerpaami, KNAPK-mi, qaammatini tallimani maanna siulittaasooreerpoq. Imaani silaannarissuarmi kiffaanngissuseqarluni ulluinnaqarunnaarluni Nuummi allaffissuarmi isersimaannarluni ulluinnaqalerluni. 

KNAPK-p Ilulissani immikkoortortaqarfiani IAPP-mi siulersuisuniillunilu siulittaasuunikuuvoq. IAPP-miinnermini kattuffimmut attaveqartarnermini isorisaqalerpoq.  

- Soorlulimi allakkat sumuugaluarnersoq ingerlatinneqartartut, akineqarnermi ajoramik. Taanna nuannerneq ajorami, Pele Blytmann oqaluttuarpoq. 

Kattuffik ataatsimeersuarmat oktobarimi sassarpoq siulittaasuusimasumullu Nikkulaat Jeremiassenimut ajugaalluni. Kattuffik siuttuuffigilikkani aningaasatigut ajornartorsiortoq ilisimavaa, iserfigigamiulli tupaallaateqarpoq.    

- Naatsorsuutiginngikkaluarpara taama ajortigisumik inisseqqasoq. 

Kattuffimmi aningaasaqarnikkut ilungersunartumik inissisimavoq, taamaattoqarneralu arlalitsigut kinguneqarpoq. 

Ilaasortat pisaminnit 1,5 procenti kattuffimmut akiliutigisarpaat, taakkunanngalu 0,25 procenti ilaasortat ataasiakkaat immikkoortortaqarfigisaannut ukiup naanerani utertinneqartarpoq. 

- Kisianni kattuffimmut iserama ajoraluartumik tassungaluunniit akissaqanngilagut, Pele Blytmann oqarpoq. 

Aallartinneq pikkunartoq  

Immikkoortortaqarfiit procentisissutissatik ujartorlugit suli maannamut tutsiuttuarput. Pele Blytmannip oqarnera malillugu kattuffiup aningaasaqarnera nalorninartumiittoq annaateriarniarlugu naatsorsuuserisut aningaaserivillu peqatigalugit aaqqiissutissamik nassaarnialeruttorput. Immikkoortortaqarfiillu procentisissutissamik tigunissaannut piffissaq sivisujunnaartoq qularinngilaa. 

- Neriunartorujummut massakkut killeqqavugut. 

Kattuffiup aningaasarliornera saqqummiunneqareersorlu pisortaasimasoq Vittus Qujaukitsoq soraarsinneqarpoq, Niels Boassenilu - suli maannamut - pisortaanerugallarluni.  

- Suleqatigilluarsinnaasamik pisortaqarnissaq inissaminiippoq maani, suleqatigisinnaanngisamik pisortaqaraanni inissaminiinngilaq, Pele Blytmann itisiliinerunani taama oqarpoq.  

Immikkoortortaqarfinnut attaveqarluarnerunissaq siunertaralugu qineqqusaarnikuugami, attaveqarluarnerunissaq anguniarlugu aaqqissuusseqqillutik oqaluttuaraa. Kattuffiummi aningaasaqarnerata aqunneqarnera illup avataanut naatsorsuuserisumit isumagineqalernissaa pilersaarutigaat. 

- Allaffissornikut sulineq ilusilersussuarput. Naatsorsuuserisut aningaasaqarneq isumagilerpassuk sulisooreersut immikkoortortaqarfinnut attaveqarnerulersinnaapput, Pele Blytmann oqarpoq. 

Raatiuaqqamit attaveqarnermiit mailikkut attaveqartalerneq

KNAPK-p siulittaasortaava qaammatit marluk atuutereerluni kattuffiup siulittaasorisimasaanit sakkortuumik isornartorsiorneqarpoq. Pele Blytmann siulersuisuunerillu misilittagakippallaarlutillu suliassaq kivissinnaanngikkaat KNAPK-p siulittaasorisimasaa Henrik Sandgreen isornartorsiuivoq. Oqaloqatigiinnerli aqqutissaasoq Pele Blytmannip qularinngilaa.

- Isornartorsiuinera tusaatissatut tiguarput, aamma uanga ajortumik akinavianngilara. Akerlianik oqaloqatigiartortarpara ornillugu, Blytmann oqarpoq.  

KNAPK-mi siulittaasutut aallartiinnarluni misilinneqarnerit arlallit aqqusaareerlugitm siulittaasuunermini angorusutani angussagunigit aalisartoqatinut raatiuaqqakkut attaveqarneq sungiusimasani iperarlugu, naalakkersuisoqarfinnut oqartussanullu allanut mailikkut attaveqarneq ulluinnarsiutigilluinnarlugulu sukataartariaqarpoq.

Imaanili inuussutissarsiuteqarneq kiffaanngissuseqarfiusoq qimattaraluarlugu piffissap sivikitsup iluani uteqqiffigiuaannarmagu apeqqut naggataani aana akisassaa: 

Ilumut ukiut sisamat atuuffinni atasinnaavit? 

- Uannut pisussaaffilernikuuvunga. Allap aalajangingarinngilaa. Uanga imminut uaniissallunga pisussaaffilerpunga. Anigorsinnaavara, Pele Blytmann aalajangiusimarpasilluni naggasiivoq.