Brønlundip oqaluttuassartaa killitsinnartoq

Kulturip illorsuani inersuarmi Hans Lyngemi qaamaneq arriitsumik sakkukilliartortinneqarpoq nipaallilluinnarlunilu.

Isiginnaariat isiginnaartitsisarfiup tungaanut pissangallutik isigileruttortut suna tamarmi taarsilluinnarpoq. 

Angut nannup amiinik qarlilik taartumit saqqummerpoq. Allattuiffik tigumiarpaa eqqarsarpaluttutullu periaaseqarluni allattarluni. 

Ullorsiutit Jørgen Brønlundip oqaasiinut kingullernut assersuutaapput — kinguaavinut ullutsinnilu Nunatsinnut alianartumik toqussi tikillugu, illersorsimasaanut kingornussassaasut.

Isiginnaartitsissutip taaguutigaa, “Piffissaq Sioqqullugu” Teater freezeProductionsimit Naleraq Lightsimillu isiginnaagassiarineqartoq. Isiginnaartitsissut Jørgen Brønlundip Tunup Avannaarsuani angalanerata kingulliup oqaluttuarineqarneratut isiginnaagassiaavoq, tamatumani ilisimasassarsiornermut Danmarksekspeditionen 1906-imit 1908-mut pisumi peqataanera pineqarluni, tassa ilisimasassarsiornermi ajunaarfiusumi qitiusutut inissisimalerami. 29-nik ukioqarluni toquvoq.

Katuap inersua tamakkerluni inunnik ulikkaarpoq. Isiginnaartitsineq isiginnaariartorlugu inuit assigiinngitsunik ukiullit takkussimapput. Isiginnaartitsisartoq nersornaaserneqarsimasoq Klaus Geisler, Jørgen Brønlunditut pingaarnertut inuttaavoq – taannalu aamma isiginnaagassiamik isumassarsisuulluni.

  

- Ilulissanut ukiut marluk matuma siornagut nuukkatta, tassanilu takornarianik angallassisartutut sulilerlunga, Klaus Geisler AG-mut oqaluttuarpoq.

Aallaqqaammut Jørgen Brønlund aamma ilisimasassarsiorneq Danmarksekspeditionen takornarianut naatsumik oqaatigisarpai. Alapernaanneruleramili Brønlundip inuunera pingaaruteqarneralu paasisaqarfiginerujumallugit, oqaluttuarisaaneranik itisiliiniarluni utoqqaat illuanni utoqqaat oqaloqatigisalerpai katersugaasivinnullu pulaartarluni.

- Taava kinaanera oqaluttuassartaatalu qanoq soqutiginartiginera paasillualerpakka, Klaus Geisler oqarpoq.

Isumassarsiaq taamaalilluni siuariartulertorpoq, maannalu Katuap inersuanut anngulluni.

 

Isiginnaartitsisarfimmut uteqqikkutta, oqaluttuaq uumassuseqalerpoq. Isiginnaartut nipaatsumik malinnaatillugit qaamaneq sallaatsumik isiginnaartitsiarfimmiilerpoq. Brønlundip angalanera kingulleq inersuarmi malugineqarsinnaavoq.

Qullilerisup nipilerisullu akuutinneqarnerat sunniuteqaqaat, tupinnartuliatut ittumik, isiginnaartunut ingerlaannartumik Nunatsinni 1900-kkunni inuuneq misigineqarsinnaalluni.

Isiginnaartitsinermi atisat isiginnaartitsivillu piffissamut piviusorpalaartumik takussutissiipput oqaluttuarisaanermullu nukittorsaataallutik.

Isiginnaartitseqatigiilluartut

Eqqumiitsuliortup isiginnaartitsisartullu Kuka Fleischerip arnaq Brønlundip inuuinnarnissaanik, taassuma kisimiilluni perlilernerminut toqumullu akiuunnerani, nukittorsaataasoq inuttaaffigaa. Taassuma isiginnaartitsissummi misigisassarsiornerit, annaasaqarneq asanninnerlu isiginnaagassiami eqqaasitsissutigai eqqaasippai, taamaalillunilu isiginnaagassiaq takorluuisinnaassuseqalersillugulu misigissuseqalersillugu. Ilaatigullu quiatsatsitsisarluni.

Klaus Geisler kalaallisut oqallorlulluni ilaannikkut oqaluttarpoq, kisiannili oqaasissaasa allassimaffii pissutigalugit paasiuminarluni. Tamatumunnga peqatigitillugu Kuka Fleischerip erinarsornera tusarnersuunngilaq, tamannali isiginnaartitsissutip nukittoqutigiinnarpaa. ssusermili takorluuisinnaanerup pissaanera ippoq. Taamaalillunimi inuppalaarnerulerami qanilaarnerulerlunilu.

  

Klaus Geislerip takutikkusuppaa arlaannarpulluunniit kukkujuitsuunngitsoq tamattalu sanngiissuteqarlutalu taarmiussuseqartartugut.

- Tamatta inuinnaagatta. Jørgen Brønlundip ajunngitsumik pitsaanngitsut ilannguttarlugit oqaluttuarinissaa kissaatigiuaannarnikuugakku, Klaus Geisler oqaluttuarpoq.

Brønlundimut inuttaanera itinerusumik pingaaruteqarpoq.

Isiginnaartitsissutip suliarinerata nalaani ernini annaavaa, taamaattumillu isiginnaagassiani taassumunnga pigitillugu. Aliasunneq asanninnerlu inuttaanermini malunnaatigai, tamannalu inuttut kinaassutsimik killitsinnartumik ersersitsilluni.

- Brønlundip sapiissusia nukittuneralu erninnut toqukkut annaasannut eqqaanartittarpara. Sapiitsuliorsinnaaneranut qanorlu nukittutigineranut eqqaanartillugu, oqarpoq.

Annaasaqarneq isumassarsitinneqarnerlu

Nuannaartorininneq kinguaariinni tulliuttuni aamma malugineqarsinnaavoq. Isiginnaariat akornanniippoq nukappiaraq aqqaneq-marlunnik ukiulik Jørgen Brønlundimik qangali soqutiginnittoq. Taassuma isiginnaartitsinissaq qilanaarisimaqaa issiaviminiillu malinnaalluarsimalluni. Illartarpoq misigisanilu killitsissutigisarlugit.

 

Isiginnaartitsinerup kingorna nuannaarluni oqaluttuarpoq, nammineq allattaavimminut allattuartalerniarluni – Brønlunditut. Pinngortitami sumiikkaluaraangamiluunnit, soorlu aavarnermini misigisani allattalerniarpai. Taassumami Brønlundip oqaluttuarisaanera isumassarsiorfigalugu pinngortitaq misissornerusalerniarpaa pingaartinnerulerlugulu.

Qulliit arriitsumik sakkukilliartorneranni, nipaatsumik issiavunga annaasaqarsimasutut isumassarsisitaasimasutullu misigisimallunga. Jørgen Brønlundip oqaluttuassartaa ingerlaqqippoq – isiginnaartitsisartunit oqaluttuarneqarluni, oqaluttuani oqaluttuarisatsinni, inuusunnerusullu akornanni, soorlumi aamma nukappiaraq aqqaneq-marlunnik ukiulik nammineq misigisani allattortalerniarlugit takorluuisoq. Isiginnaartitsissutip eqqaasippaatigut taarsioraluartilluni sapiissutsip alapernaassutsillu ingerlateqqissinnaagaatigut.